به گزارش خسروشاه نیوز، با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، سنت قدیمی خانه تکانی در بسیاری از خانه های ایرانی آغاز می شود؛ رسمی دیرینه که با هدف استقبال از نوروز و نو شدن حال و هوای زندگی انجام می شود. اما در کنار شور و شوق این آیین، هر ساله آمار قابل توجهی از حوادث خانگی از جمله مسمومیت با مواد شوینده، سقوط از ارتفاع، سوختگی و آسیب های اسکلتی ـ عضلانی گزارش میشود. کارشناسان حوزه سلامت هشدار می دهند که بی توجهی به نکات ایمنی می تواند این رسم زیبا را به حادثهای تلخ تبدیل کند. در همین زمینه وحید شادی نیا، سخنگوی مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی تبریز، توصیه ها و هشدارهایی را درباره مخاطرات خانه تکانی و راههای پیشگیری از آن مطرح می کند.
افزایش حوادث خانگی در روزهای پایانی سال
شادی نیا با اشاره به افزایش تماسها با اورژانس در هفته های منتهی به نوروز می گوید: «هر سال با نزدیک شدن به ایام پایانی سال، میزان حوادث خانگی به طور محسوسی افزایش پیدا می کند. بخش قابل توجهی از این ماموریت ها مربوط به مسمومیتهای تنفسی ناشی از ترکیب مواد شوینده، سقوط از نردبان و چهارپایه و آسیبهای عضلانی ـ اسکلتی است.»
او تاکید می کند که بسیاری از این حوادث به دلیل بی احتیاطی یا ناآگاهی از خطرات بالقوه مواد شیمیایی رخ می دهد و اضافه می کند: «متاسفانه برخی افراد برای افزایش قدرت پاک کنندگی، مواد شوینده مختلف مانند وایتکس و جوهرنمک را با هم ترکیب می کنند که این کار منجر به تولید گازهای سمی و خطرناک می شود.»
خطرات ترکیب مواد شوینده
شادی نیا در ادامه توضیح می دهد: «ترکیب مواد حاوی هیپوکلریت سدیم با اسیدها می تواند گاز کلر آزاد کند؛ گازی سمی که استنشاق آن حتی در مدت کوتاه باعث سرفه های شدید، تنگی نفس، سوزش چشم و گلو و در موارد شدید، آسیب جدی به ریه می شود.»
به گفته او، در صورت بروز علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه، تهوع یا سوزش شدید چشمها پس از استفاده از مواد شوینده، فرد باید بلافاصله محیط را ترک کرده و در فضای باز قرار گیرد.
او تاکید می کند: «باز کردن پنجره ها، استفاده از ماسک و دستکش مناسب و خودداری از ترکیب مواد شوینده از مهمترین اصول پیشگیری است.»
سقوط از ارتفاع؛ خطری جدی اما قابل پیشگیری
سخنگوی اورژانس تبریز درباره سقوط از ارتفاع نیز هشدار می دهد: «یکی از شایع ترین حوادث خانه تکانی، سقوط از نردبان، چهارپایه یا حتی صندلی های ناپایدار است. متاسفانه برخی افراد برای تمیز کردن نقاط مرتفع از وسایل غیرایمن استفاده می کنند که احتمال سقوط را چند برابر می کند.»
او ادامه می دهد: «شکستگی دست و پا، آسیب به ستون فقرات و ضربه به سر از پیامدهای چنین سقوط هایی است. توصیه ما استفاده از نردبانهای استاندارد، قرار دادن آن روی سطح صاف و ترجیحا حضور فرد دیگری برای نگه داشتن نردبان است.»
شادی نیا همچنین تاکید می کند: «افراد سالمند یا کسانی که دچار مشکلات تعادلی هستند، از بالا رفتن از ارتفاع خودداری کنند و این کار را به افراد جوانتر بسپارند.»
آسیبهای اسکلتی ـ عضلانی
به گفته شادی نیا، بلند کردن اجسام سنگین بدون رعایت اصول صحیح نیز از دیگر دلایل مراجعه شهروندان به اورژانس در روزهای پایانی سال است.
او توضیح می دهد: «جابجایی یخچال، فرشهای سنگین یا کمدها بدون کمک گرفتن از دیگران می تواند منجر به کمردردهای حاد، گرفتگی عضلات و حتی پارگی دیسک کمر شود.»
او توصیه می کند: «برای بلند کردن اجسام سنگین، زانوها خم شده و فشار به پاها وارد شود نه به کمر. همچنین بهتر است کارهای سنگین به صورت تدریجی و با استراحتهای منظم انجام شود تا بدن دچار خستگی مفرط نشود.»
سوختگی و برق گرفتگی
شادی نیا در ادامه با اشاره به خطرات ناشی از شست و شوی وسایل برقی می گوید: «برخی افراد بدون قطع کامل جریان برق اقدام به تمیز کردن لوسترها یا وسایل برقی می کنند که این موضوع میتواند منجر به برق گرفتگی شود.»
او ادامه می دهد: «پیش از هرگونه شست و شو یا تعمیر وسایل برقی، حتما باید برق اصلی قطع شود. همچنین استفاده از دستکش عایق و خشک بودن دستها اهمیت زیادی دارد.»
شادی نیا در خصوص سوختگی نیز هشدار می دهد: «استفاده نادرست از آب داغ یا مواد شیمیایی قوی میتواند باعث سوختگی پوست شود. در صورت بروز سوختگی، محل آسیب دیده باید سریعا با آب خنک شسته شود و از استفاده خودسرانه از مواد سنتی پرهیز شود.»
مراقبت از کودکان در زمان خانه تکانی
سخنگوی مرکز اورژانس پیش بیمارستانی تبریز درباره ایمنی کودکان نیز می گوید: «کودکان به دلیل کنجکاوی ممکن است به سراغ بطری های رنگی مواد شوینده بروند. بنابراین این مواد باید دور از دسترس و در کابینتهای قفل دار نگهداری شوند.»
او تاکید می کند: «هرگز مواد شیمیایی راداخل بطری های نوشیدنی نگهداری نکنید، زیرا احتمال اشتباه گرفتن و بلعیدن آن توسط کودکان بسیار بالاست.»
لزوم توجه به علائم هشداردهنده
شادی نیا با بیان اینکه بسیاری از مصدومان در ساعات اولیه علائم خفیفی دارند، می گوید: «گاهی افراد پس از استنشاق گازهای سمی یا ضربه به سر، علائم را جدی نمی گیرند. اما سردرد شدید، تهوع، خوابآلودگی غیرطبیعی یا تنگی نفس میتواند نشانه خطر باشد و باید فورا با اورژانس تماس گرفته شود.»
او از شهروندان می خواهد در صورت بروز هرگونه حادثه، خونسردی خود را حفظ کرده و با شماره ۱۱۵ تماس بگیرند تا راهنمایی های لازم ارائه شود.
خانهتکانی ایمن؛ نیازمند برنامه ریزی
در ادامه شادی نیا تاکید می کند: «خانه تکانی را به روزهای آخر سال موکول نکنید. انجام تدریجی کارها، استفاده از وسایل ایمن، پرهیز از ترکیب مواد شوینده و مراقبت از سالمندان و کودکان میتواند از بسیاری از حوادث جلوگیری کند.»
او اضافه می کند : «هدف از خانه تکانی، ایجاد نشاط و آمادگی برای سال نو است. با رعایت نکات ساده ایمنی میتوان این سنت زیبا را بدون حادثه و با سلامت کامل پشت سر گذاشت.»
به گفته سخنگوی اورژانس تبریز، پیشگیری همواره بهتر از درمان است و رعایت چند نکته ساده میتواند جان افراد را نجات دهد و نوروزی ایمن و سالم را برای خانواده ها رقم بزند.